جمال رضايى
426
بيرجندنامه ( فارسى )
فصل دو جامههاى زنانه و دخترانه در اين فصل جامهها ، پوشاكها ، تنپوشها ، سراندازها ، سربندها و آنچه زنان و دختران در آن زمان و پيش از آن از آنها استفاده مىكردند به ترتيب نويسههاى الفباى خط فارسى ولى با تلفّظ گويشى معرفى مىشوند تلفّظ فارسى هر نام در مقابل آن در ميان ( ) داده شده است : 1 - ارخالق arxaleq ( ارخالق ) : نوع زنانه و دخترانهء « ارخالق » به نيمتنه مانندى اطلاق مىگرديد كه بيشتر از پارچههاى قيمتى دوخته مىشد و آستينهاى بلند و نوكتيز و درازتر از دست داشت . اين « كت » را روى پيراهن مىپوشيدند و قسمتهاى بلند و دراز آستينها را تا روى ساق دست تا مىزدند . 2 - ارقچى [ ن ] araqci [ n ] ( عرقچين ) : عرقچين زنانه بيشتر از پارچههاى سفيد و نرم نازك دوخته مىشد و معمولا مورد استفادهء بانوان سالمند و سالخورده بود . آنان عرقچين را زير چارقد به سر مىكردند تا ريختگى و كم شدن موى سرشان مشاهده نشود . 3 - پاچى [ ن ] paci [ n ] ( پاچين ) : پاچين نوعى پيراهن بلند زنانه بود كه تا زير زانو را مىپوشاند و از پارچههاى گوناگون دوخته مىشد و بيشتر آن را با جوراب مىپوشيدند . پاچين كه نسبتا پوشاكى جديد بود به نسبت نوع دوختش متفاوت بود ، اين تفاوت بستگى به تنگى و گشادى و ساده يا چيندار بودن